Cerkiew w Szczawniku

Cerkiew SzczawnikNa zachód od Muszyny, między zboczami Jaworzyny Krynickiej i Pustej Wielkiej leży spora miejscowość turystyczna Szczawnik. Nazwa wiąże się z występującymi tu wodami mineralnymi. W jej dolnej części mieści się kilka ośrodków wypoczynkowych. W ostatnich latach rozwój bazy noclegowej związany jest z budową w górnej części wsi wyciągu narciarskiego na Pustą Wielką będącego częścią stacji narciarskiej Dwie Doliny.

Szczawnik to dawna wioska Łemkowska zamieszkiwana do 1947 roku przez ludność Rusińską wyznania grekokatolickiego. Po Akcji Wisłą została ona wysiedlona a na jej miejsce sprowadzono osadników polskich. Po dawnych mieszkańcach zachowały się resztki starej zabudowy, przydrożne krzyże i stojąca w górnej części doliny cerkiew  pierwszej połowy XIX wieku.

Jest ona widoczna z daleka dzięki potężnym namiotowym, blaszanym dachom nad prezbiterium i nawą. Patrząc na budowlę można odnieść wrażenie, że przygniatają one budowane na zrąb ściany. Dachy oraz wieża zwieńczone są baniastymi hełmami z kutymi krzyżami.

Cała budowla utrzymana jest w charakterystycznym dla tych terenów stylu zachodniołemkowskim i składa się z trójbocznie zamkniętego prezbiterium, szerszej nawy i obejmującej babiniec izbicowej wieży. Ściany cerkwi obite są gontem.

Wewnątrz zachował się kompletny ikonostas z przełomu XVIII i XIX wieku. Bardzo cenne są także barokowe ołtarze boczne. Wyposażenie to pochodzi ze starszej cerkwi.

Na ścianach pokrytych polichromią z lat trzydziestych XX wieku wiszą pochodzące z różnych okresów ikony. Najstarsza z nich przedstawiająca Chrystusa Pantokratora pochodzi z XVII wieku. Z kolei przy południowej ścianie umieszczono specjalną gablotę, w której prezentowane są dawne ksiegi mszalne i dokumenty związane z budową i funkcjonowaniem cerkwi.