Szczawnik

SzczawnikSzczawnik położony jest około 3 kilometry na północny zachód od Muszyny, w dolinie potoku o tej samej nazwie. Od północy otaczają go liczące ponad 1000 metrów nad poziomem morza góry wchodzące w skład Pasma Jaworzyny Krynickiej – Pusta Wielka, Jaworzynka, Wielka Bukowa i Kotylniczy Wierch. Zabudowania wsi ciągną się wzdłuż potoku tworząc układ ulicowy.

Nazwę wsi wywodzi się od bijących tu źródeł kwaśnej wody – tak zwanych szczaw, które znano w okolicy już w średniowieczu. Pierwsza lokacja na prawie niemieckim miała miejsce już w XIV wieku jednak osiedlona ludność, nieprzystosowana do górskich warunków życia nie mogła się tu utrzymać. Dlatego na początku XVI wieku osiedlono tu na nowym prawie ludność wołoską – pasterzy, którzy w górach radzili sobie znakomicie. Ich potomkami byli mieszkający tu do 1947 roku Łemkowie. Zostali oni wysiedleni w ramach Akcji Wisła.

W centrum wsi stoi drewniana, XIX – wieczna cerkiew pod wezwaniem świętego Demetriusza, z zachowanym ikonostasem. Oprócz tego zachowało się kilka starych chałup i kapliczka stojąca powyżej wsi przy szlaku na Jaworzynkę. Za cerkwią znajduje się natomiast źródło mineralne.

W ostatnich latach Szczawnik przeżywa okres rozwoju ze względu na powstanie tu dolnej stacji wyciągu „Dwie Doliny”, który łączy się z trasami dawnej stacji Wierchomla. Sprawia to, że z roku na rok odwiedza Szczawnik coraz więcej turystów.

Przez wieś przebiega także znakowany żółty szlak pieszy z Muszyny przez Jaworzynkę i Pustą Wielką do Żegiestowa Zdroju.