Leluchów

Leluchów to niewielka miejscowość położona u ujścia potoku Smereczek do Popradu, około 10 kilometrów na południe od Muszyny. Jest to miejscowość graniczna i przed przystąpieniem Polski do strefy Schengen znajdowało się tu drogowe i kolejowe przejście graniczne. Leluchów otaczają wzniesienia gór Leluchowskich należące do znajdujących się w większości na Słowacji Gór Czerchowskich.

Leluchów lokowany był na prawie wołoskim, a jego mieszkańcy posiadali swoje pola po obydwu stronach dzisiejszej granicy ze Słowacją. Mieli też oni bardzo dobre kontakty z mieszkańcami tamtych terenów, nazywanych wtedy Górnymi Węgrami przez co byli nazywani przez innych Łemków Wenhrinami czyli Węgrami. Wpływy z południowej strony Karpat widoczne były przede wszystkim w stroju oraz w odmiennym sposobie budownictwa.

Miejscowość zyskała na znaczeniu w II połowie XIX wieku kiedy poprowadzono tędy strategiczna linię kolejową łączącą Tarnów z linią preszowską. Linia działa do dnia dzisiejszego.

Po dawnych mieszkańcach wsi wysiedlonych w 1947 roku na ziemie odzyskane zachowała się drewniana cerkiew pod wezwaniem świętego Dymitra, która obecnie służy jako kościół filialny parafii w Muszynie.

W Leluchowie ma swój początek niebieski szlak pieszy, który wiedzie początkowo przez pasmo Zimengo i Dubnego w Górach Leluchowskich, a następnie przez Krynicę i pasmo Jaworzyny do Żegiestowa. Przez wieś przebiega także czerwony Karpacki Szlak Rowerowy.